युरोपात उष्णतेमुळे यंदा विक्रमी 50 हजार मृत्यू : 65% मृत्यूंचे कारण क्लायमेट चेंज, 2022 पेक्षा 71% जास्त; 854 शहरांवर स्टडी
खान्देश दर्पण 24x7 वृत्तसेवा -
युरोपमध्ये यावर्षी जून ते ऑगस्ट या कालावधीत भीषण उष्णतेमुळे ५०,३९१ जणांचा मृत्यू झाला. यापैकी ३२,६१९ मृत्यूंसाठी हवामान बदलाला जबाबदार मानले गेले आहे. कोळसा, तेल आणि वायू जाळल्यामुळे वाढलेल्या जागतिक तापमानाने ही उष्णता आणखी जीवघेणी बनवली.
इंपीरियल कॉलेज लंडनमधील शास्त्रज्ञांनी युरोपमधील ८५४ शहरांच्या तापमानाचा आणि मृत्यूंच्या आकडेवारीचा अभ्यास करून हा अंदाज व्यक्त केला. या शहरांमध्ये युरोपची सुमारे ४० टक्के लोकसंख्या राहते. २०२२च्या तुलनेत यावेळी उष्णतेमुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये ७१ टक्क्यांनी वाढ झाली. 2022 मध्ये २९,४८० जणांचा मृत्यू झाला होता.
सर्वाधिक मृत्यू इटली, फ्रान्स, स्पेन आणि जर्मनीमध्ये झाले आहेत. उष्णतेमुळे २० ते ४४ वयोगटातील ८०० हून अधिक जणांचाही मृत्यू झाला. १७ जून ते १ जुलै या कालावधीतच जवळपास एक-तृतीयांश मृत्यू झाले. या काळात तापमान सामान्यापेक्षा ५.३°C अधिक होते.
संशोधकांच्या मते, मे महिन्यातील उष्णतेची लाट या अभ्यासात समाविष्ट करण्यात आलेली नसल्याने वास्तविक मृत्यूंची संख्या आणखी जास्त असू शकते. युरोपची पायाभूत सुविधा इतक्या भीषण उष्णतेचा सामना करण्यासाठी तयार नाही, असा इशारा शास्त्रज्ञांनी दिला आहे.
![]() |
फ्रान्समध्ये उष्णतेमुळे तापमान 60°C पर्यंत पोहोचले होते. त्यामुळे अनेक भागांतील रस्ते वितळले होते. |
![]() |
जर्मनीमध्ये उष्णतेमुळे रेल्वे ट्रॅक वितळून उखडू लागले होते. अनेक गाड्या रद्द कराव्या लागल्या होत्या. गाड्यांमधील एसीही काम करणे बंद झाले होते. |
![]() |
पॅरिसमधील एका सुपरमार्केटमध्ये ग्राहकांची गर्दी वाढल्याने पंखे आणि कूलरचे स्टोअर काही तासांतच रिकामे झाले होते. |
७५ वर्षांत पृथ्वी २.८°C जास्त गरम होण्याची शक्यता
यूएनईपीच्या एमिशन्स गॅप अहवालानुसार, सध्याची धोरणे कायम राहिल्यास पुढील ७५ वर्षांत औद्योगिक युगापूर्वीच्या तुलनेत पृथ्वी २.८ अंशांनी अधिक गरम होऊ शकते.
- वचने पूर्ण झाली तरी संकट : सर्व देशांची घोषित हवामान उद्दिष्टे पूर्ण झाली तरी तापमानवाढ 2.6°C राहू शकते. नेट झिरोची वचनेही पूर्ण झाली तर ती 2.1 अंशांपर्यंत मर्यादित राहू शकते.
- 1.5°C ची मर्यादा ओलांडली जाईल : तापमानवाढ या मर्यादेत ठेवणे आता शक्य नाही. यामुळे उष्णतेच्या लाटा, पूर, दुष्काळ आणि बर्फ वितळण्याचा धोका वाढेल.
- कार्बन उत्सर्जन कमी झाले नाही : जगाने 2025 मध्ये 58.4 अब्ज टन हरितगृह वायू उत्सर्जित केले. उत्सर्जन जवळपास स्थिर राहिले, मात्र कोळसा, तेल आणि वायूमुळे कार्बन उत्सर्जन वाढले.
- पुढे काय : तापमान पुन्हा 1.5°C पर्यंत आणण्यासाठी 2025 च्या तुलनेत उत्सर्जन 2030 पर्यंत 18%, 2035 पर्यंत 45% आणि 2040 पर्यंत 69% कमी करावे लागेल. पृथ्वीचे तापमान कमी करण्यासाठी 320 अब्ज टन कार्बन हटवावा लागेल.
![]() |
उष्णतेच्या लाटेदरम्यान इटलीतील रोम येथे कोलोसियमजवळ लोक पाण्याच्या फवाऱ्याखाली उभे राहू लागले. |
गोयल म्हणाले- युरोप आठ पट अधिक कार्बन उत्सर्जन करत आहे
केंद्रीय वाणिज्यमंत्री पीयूष गोयल यांनी बर्लिन ग्लोबल डायलॉगमध्ये विकसित देशांवर हवामान बदलाचा सामना करण्याची जबाबदारी न पार पाडल्याचा आरोप केला.
ते म्हणाले की, युरोपमधील दरडोई कार्बन उत्सर्जन भारताच्या तुलनेत ७-८ पट अधिक आहे. विकसित देशांनी मदतीसाठी दरवर्षी ९.४९ लाख कोटी रुपये उभारण्याचे आश्वासन दिले होते; मात्र ११ वर्षे उलटली, तरी आम्हाला एक पैसाही मिळाला नाही.
बंगालच्या उपसागरात तीन दिवसांनंतर चक्रीवादळाची शक्यता
बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेले कमी दाबाचे क्षेत्र चक्रीवादळात रूपांतरित होऊ शकते. हवामान विभागाने शुक्रवारी सांगितले की, हे 24 ऑक्टोबरला डिप्रेशन, 25 ऑक्टोबरला डीप डिप्रेशन आणि 26 ऑक्टोबरच्या सकाळी चक्रीवादळ बनू शकते.
यानंतर ते उत्तर आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाच्या किनाऱ्यांकडे सरकेल. दोन्ही राज्यांमध्ये 27 ते 29 ऑक्टोबरदरम्यान मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.















Post a Comment